- desember 2025
Kerfislægt kynbundið misrétti enn viðvarandi á vinnumarkaði
Kerfislægt kynbundið misrétti enn viðvarandi á vinnumarkaði
Þrátt fyrir áratuga jafnréttisumræðu sýna greiningar Sigríðar Ingibjargar Ingadóttur og Steinunnar Bragadóttur, hagfræðinga BSRB og ASÍ, að kynbundið misrétti er enn rótgróið í íslensku samfélagi og birtist á mörgum sviðum vinnumarkaðarins. Í nýjustu grein þeirra, og þeirri síðustu á þessu ári, fjalla þær m.a. um hvernig launamunur kynjanna, kynskiptur vinnumarkaður og ójöfn skipting umönnunar- og heimilisábyrgðar vinna saman að því að viðhalda þessum ójöfnuði.
Konur eru oftar í hlutastörfum og með lægri tekjur en karlar, meðal annars vegna ábyrgðar á ólaunuðum störfum á heimilum. Þetta hefur ekki aðeins áhrif á tekjur á starfsævinni heldur einnig á réttindi síðar á ævinni, svo sem lífeyrisgreiðslur. Þá benda höfundar á að störf þar sem konur eru í meirihluta séu kerfisbundið vanmetin í launasetningu sem endurspeglar viðvarandi kynbundið misrétti í virðismati starfa.
Í greininni er jafnframt dregið fram að ákveðnir hópar kvenna, svo sem innflytjendakonur, búi við tvöfalda mismunun á vinnumarkaði. Þá er kynbundið ofbeldi nefnt sem alvarlegt samfélagslegt vandamál sem hefur víðtæk áhrif á öryggi, þátttöku á vinnumarkaði og lífsgæði kvenna.
Að lokum leggja þær áherslu á að raunverulegt jafnrétti náist ekki nema með samhæfðum aðgerðum. Þar nefna þær meðal annars þörfina á að bæta umönnunarinnviði, tryggja sanngjarna skiptingu fæðingarorlofs, endurskoða virðismat starfa og efla markvissa stefnumótun gegn kynbundnu ofbeldi.
Greinin birtist fyrst á Vísir. Hana má lesa í heild sinni hér.